Norway Welfare System Kong a Biapi Deuhmi

0 Comments

By Michael Cung Hup Thang

# Nau ngeih: Sizung ah manlo tein nau ngeihter a si. Nau ngeih khawh zarh hnih hi pale nih 100% hlawh he rian kan i din kho (riantuannak hoih in ai dang kho). Nau thar pakhat a ngeimi nih zarh 49 (kum 1 deng) le faphir a ngeimi nih zarh 66 chung 100% hlawh he a nulepa icheu in rian an idin kho. Rian ngei lo le tangka lut a ngei lomi cu 84 720 kr ($8,400) pek (Engangsstønad) an si. Kum 15 tang facawm (adoption) zong pek an si.

# Ngakchia: Norway ram khuasami ngakchia paoh kum 18 an tlin tiang thla khat ah 1 054 kr ($100) pek an si. A hmeimi cu tam deuh, 660 kr chap an si. Kum 1 in 2 kar ngakchia mucu kai lo in inn ah zohkhenh an si ahcun, thla khat ah 7 500 kr ($750) nulepa nih hmuh a si. Mucu man hi buaktlak in thla khat ah $300 hrawng a si.

# Fim cawnnak:  A tlangpi cun cozah sianginn le university paoh cu ramdangmi hmanh cachimh man lak a um lo. Cauk, exam le course zeimaw tu cu man pek haumi a um ve.

# Dam lo: Sikhan ah pumpak sibawi sin zohter man hi $30 hrawng a si. Sizung kuat/phanh ahcun manlo viar a si cang. Sidawr i sii man hi a tlangpi in $5 – 30 kar an si, a tam lo. Haa tuahman cu a tam bak. Kaa lei damlo le hafakmi cu bawmhnak a um bu ah aman a fak thiam. Ha pakhat implant ah $3,500 hrawng si. Kum 18 tang pawl caah ha zohkhenhnak belte aman pek a um ve lo. A remh in remh haumi (tannregulering) asi ahcun man pek asi ve. 

# Rian le dam lo: Mah dam lo ruangah voi khat ah ni 3 tiang, thla 12 chung ah voi 4 tiang (Egenmelding) 100% hlawh he rian dinh a ngah. Cu pin cu sibawi catial piak (Sykemelding) a hau, kum hnih tiang hrawng hi hlawh an hmu kho, khi pin cu siilei pensen sok khawh a si cang. Kum 12 tang fale dam lo cun fa  hnih tiang neimi nih kum khat ah ni 20, fa thum cung neimi nih ni 30 tiang 100% hlawh he rian dinh khawh a si.

# Rian le vacation: Ferie kan ti le kan ingeih cemmi a si. Kum khat ah zarh 5 bak rian kan i din. Hika tthaal June – Aug hrawng hi ithim cio a si. Hlawh kan hmu lo nain hnu bik kum, kum khat chung kan hmuhmi i 10-12% bak (Feriepenger) an kan pek le kan hlawh nak in a tam deuh. ?

# Rian dinh: Rian dinh/phuah cun a luancia kum khat lole kum thum (mah duh thim) chung hmuhmi i 62.4% kha kum hnih chung hmuh a si, thla hlawh (a thla) in tuak le pek a si. Hlawh tlawm tukmi cu 80% tiang an hmu kho. Kum hnih hnu zong i rian ngeih lo cun social bawmhnak in nun a si cang. Norway ahcun rammi nih umnak inn, ei awk tirawl le hruk awk fenh-aih ngei loin kan um lo ding hi cozah tuanvo a si. Hna a ngam ngai te.

Acunglei pawl hi hmun dang kaa dang in theih kan duh ciomi a tlangpi in le buaktlak deuh in ka thim i tialmi a si. Riantuannak hmun le khua cio hoih in ai dangmi tete a um pah kho. Thilman le tax tu cu van a tawng ve. Laimi nih kan iharh bakmi cu a khuati le an holh hi a si. Ruah lo pi in pem diam hna lung a chuak tawn ve ko.

NOTE: Hi cabia hi Michael Cung Hup Thang nih a facebook ah a ttialmi si. Norway kong thei duhmi hna ca lawng siloin, Norway ah khua asa ve nain mah le covo theih a duhmi hna caah san a tlai lai tiah, amah nawlpeknak he kan rak taarmi si.

Categories: